Một đồn mười, mười đồn trăm, những lời kể về dấu chân người khổng lồ trên đá ở xã Nậm Mả (huyện Văn Bàn) đã thôi thúc chúng tôi ngược đường lên Lào Cai. Câu chuyện nửa thực, nửa hư với nhiều huyền tích với các già làng, trưởng bản và cơ quan chức năng đã đưa đến nhiều điều lý thú quanh “dấu chân người” này! Có thể tìm hiểu thêm dấu chân người tại chanhkien.org.
Dấu chân người khổng lồ đi… giày ba ta?
Chủ tịch Mặt trận xã Nậm Mả Giàng A Kỷ năm nay mới hơn 30 nhưng trông già dặn nhiều so với tuổi. Kỷ bảo, mình người Mông, ở ngay bản Nậm Mả này. Từ bé, đôi chân anh đã quen đi cái dốc, đôi vai đã quen gùi hàng nên luồn rừng điêu luyện như diễn viên xiếc. Vừa mạnh tay vít “con” Win 110 phân khối lên con dốc mà mỗi bước đi là đầu gối chạm mặt, Kỷ vừa trấn an tôi. Tôi nhắm tịt mắt trong một nỗi sợ hãi mơ hồ. Lẩn thẩn nghĩ rằng, cơ hồ chỉ cần nhúc nhích và chệch đường tý chút, cả hai sẽ nát bấy như quả dưa hấu ném từ tầng 72 của tòa Keangnam dưới Hà Nội xuống đường nhựa. Khi không thể đi bằng xe, chúng tôi gửi xe, tiếp tục cuốc bộ.
Đang hụt chân bò dốc thì trước mắt, dòng Nậm Mả trong vắt hiện lên. Kỷ chỉ tay xa xa, giữa dòng Nậm Mả, một phiến đá tròn to, nhìn từ xa như cái bánh bao trắng nhô lên: “Đấy là nơi có dấu chân người khổng lồ. Từ bé, lũ trẻ trâu chúng tôi đã được nghe già bản kể về dấu chân người khổng lồ nhiều rồi. Chúng tôi vẫn thường ra đấy tắm táp”. Nói rồi, Kỷ hướng dẫn tôi thắt lại dây giày, buộc túi đồ vào người rồi bò qua các phiến đá nhỏ to để mục sở thị dấu chân.
Tôi bàng hoàng. Trước mắt mình, ngay giữa chiếc “bánh bao”, một dấu chân người mang giày ba ta to tướng hiện ra. Cẩn thận quan sát, vết tích y hệt dấu chân người dài khoảng 2,2m, nơi rộng nhất khoảng 0,8m. Ngay cái nơi nhìn như gót chân thôi cũng rộng tới nửa mét. Mũi chân hướng này về phía Tây. “Anh em chúng tôi thường ví, dấu chân này như của người khổng lồ mang giày ba ta, giẫm lên một đống xi măng”, Kỷ nói.
Sau khi lăn lê bò toài đủ hướng để xem kỹ cái dấu chân người khổng lồ đó, Kỷ dẫn tôi đi bộ vào xã Nậm Mả. Người dân ở đây nói tiếng Kinh còn chưa sõi. Kỷ giảng giải, bà con ở đây hầu hết đều biết về truyền thuyết này từ xa xưa. Tuy nhiên, mỗi người kể một kiểu, nhưng điểm chung là không ai lý giải được sự thật. Bà Sùn
Thị Cồng (60 tuổi, ở bản Tà Chủ) vừa khều củi cho bếp lửa cháy bùng lên, vừa kể: “Hồi còn con gái, đôi tai này đã được nghe ông cụ kể về dấu chân người khổng lồ.
Già làng Giàng A Chu khẳng định, ông tin câu chuyện về người khổng lồ. Ảnh: L.M
Còn cụ Giàng A Chu năm nay 77 tuổi, người chính gốc sinh ra ở bản Nậm Mả thì lại có một “dị bản” khác cho câu chuyện dấu chân người khổng lồ. Trong ánh sáng mờ mờ từ liếp nứa nhà sàn hắt vào, câu chuyện của cụ A Chu càng nhuốm màu hư hư, thực thực. Ngày xưa bố cụ A Chu kể, Nậm Mả có một đôi vợ chồng tựa như Lạc Long Quân và Âu Cơ của người Kinh. Đôi vợ chồng khổng lồ chuyên san sông, lấp núi, giúp bà con khai hoang để trồng cái cây, trỉa cái hạt. Từ đầu nguồn Tây Bắc, hai vợ chồng xuất phát cùng lúc. Người vợ đi về phía Nam, người chồng đi phía Bắc. Họ hẹn nhau sẽ gặp nhau ở dưới xuôi. Thế nhưng do thói trăng hoa của đàn ông, người vợ đã vượt chồng một quãng khá xa. Bà cày đất ruộng lượt một, bừa lại lượt hai, đến mãi tận Than Uyên (Lai Châu) mà bóng dáng chồng vẫn bặt tăm. Người vợ sốt ruột, bèn tính kế “thúc” chồng đi nhanh. Bà cho người về cấp báo với chồng rằng, nghe nói người dân Nậm Mả đang thịt con thú to, có những chiếc lông bằng ngón tay út để thết đãi chồng khi ông đến vùng đất ấy. Người chồng vội vàng xuống đến Nậm Mả và cực kì thất vọng bởi con thú to ấy, đơn giản chỉ là con nhím nhỏ. Biết mình bị lừa, người chồng gầm lên một tiếng vang trời, tức giận dẫm chân chạy mất. Từ đó đến sau này, không ai còn gặp lại người đàn ông to lớn ấy nữa. Và dấu chân trong lúc ông ta tức giận do dẫm vào đá và tạo nên, chính là dấu chân người để lại ở suối Nậm Mả mà chúng tôi đang mục sở thị.
Từ khóa: dau chan nguoi. Có thể tìm hiểu thêm dau chan nguoi tại chanhkien.org
